Indywidualna wrażliwość chorego a reakcja na spotęgowany środek leczniczy – Lek. med. Lucyna Adamus

Źródło:Indywidualna wrażliwość chorego a reakcja na spotęgowany środek leczniczy – Lek. med. Lucyna Adamus.

Pojęcie wrażliwości na leki w rozumieniu
alopatycznym i homeopatycznym

Sposób działania leku farmakologicznego jest
wszystkim lekarzom dobrze znany. Efekt terapeutyczny zależny jest od
uzyskanego stężenia leku we krwi i jego metabolizmu, a to z kolei
zależy od wchłanialności, wiązania z albuminami osocza, wchodzenia w
cykl cytochromu wątrobowego, szybkości i drogi wydalania. Istotne
znaczenie ma tropizm do niektórych tkanek, jak
również zdolność penetracji, zwłaszcza istotne jest
przenikanie bariery krew-mózg. Dość duża grupa
leków działa poprzez wiązanie się z receptorami, dotyczy to
szczególnie leków kardiologicznych,
przeciwastmatycznych i neurologicznych.

Jednak zawsze dawkowanie leku zależne jest od wieku i ciężaru
ciała oraz zaawansowania choroby.
W farmakologii używa się określenia indywidualnej
wrażliwości na lek
, chociaż główną zasadą
dopuszczenia leku do stosowania jest powtarzalność efektu w zależności
od dawki i jego skuteczność u większości pacjentów, wykazana
w doświadczeniach klinicznych.

Jednak istnieje pewna grupa osób reagujących na
podany lek inaczej i to nazywa się indywidualną reakcją na lek, często
nazywaną nadwrażliwością osobniczą. Ta
osobnicza nadwrażliwość zmusza lekarza do redukcji dawki – kiedy
mniejsze ilości niż zazwyczaj wywołują efekt terapeutyczny i
również niższe dawki są toksyczne. Innym razem lekarz jest
zmuszony lek odstawić ze względu na objawy uboczne, mówi się
wtedy, że lek nie jest dobrze tolerowany.

W homeopatii są używane określenia, które na
pierwszy rzut oka wydają się podobne, jednak ich znaczenie i głębszy
sens są zupełnie odmienne.
Tak jak zupełnie odmienna jest filozofia zrozumienia
zdrowia i choroby, tak zupełnie odmienne jest działanie leku
homeopatycznego.

Zasadą naczelną jest stosowanie Dosis minissima -
najmniejszej skutecznej dawki spotęgowanej substancji, a ta zależna
jest od indywidualnej wrażliwości chorego, dla którego ta
dawka staje się lekarstwem.

Błędem jest traktowanie leków
homeopatycznych jako poszerzenia arsenału środków
leczniczych i stosowanie ich na sposób zwykłego
przeniesienia lekarskich nawyków myślowych z dotychczas
nabytej wiedzy medycznej.

Dwa przykłady błędnego rozumowania:

Pacjent z nadciśnieniem.
Natychmiast nasuwa się skojarzenie, że pacjent powinien otrzymać
leczenie celem normalizacji ciśnienia. W tym celu konieczne jest
określenie stopnia nadciśnienia poprzez liczne pomiary, ocenę dna oka,
a także znalezienie powikłań narządowych. W zależności od tego
otrzymuje odpowiednie grupy leków od jednego do kilku, aby
zabezpieczyć chorego przed powikłaniami tej choroby groźnymi dla życia.
W homeopatii taki cel leczenia jest niewystarczający.
W homeopatii nigdy nie leczymy nadciśnienia jako choroby, ale całego
człowieka ze wszystkimi jego problemami, szukając jednocześnie jednego
leku zdolnego wyleczyć go zarówno z nadciśnienia, jak i
innych problemów zdrowotnych. Lek ten musi zostać znaleziony
zgodnie z zasadą homeopatyczną Simila similibus curentur – Podobne
leczy się podobnym.

Matka karmiąca noworodka.
Przykład błędu mechanicznego przeniesienia, czyli traktowania leku
homeopatycznego, jak leku farmakologicznego. Jest to przykład
autentycznej ordynacji lekarskiej, zalecającej matce karmiącej
trzytygodniowego noworodka profilaktykę przeciwalergiczną poprzez
rezygnację z picia mleka i jedzenia nabiału oraz
równocześnie w trosce o matkę, aby się nie odwapniła, co
sprzyja późniejszej osteoporozie – a trzeba dodać, iż oba
zalecenia są zgodne z najnowszymi doniesieniami naukowymi – stosowanie
przez matkę leków Rexorubii i Osteocynesiny. Są to dwa leki
homeopatyczne złożone, mające w swoim składzie sole wapniowe.
Oczywiście zakazałam matce stosowania tych leków, ponieważ
taka ordynacja nie jest zgodna z zasadami homeopatii. Lek homeopatyczny
musi być dobrany zgodnie z objawami chorobowymi pacjenta. W tym wypadku
matka była zdrowa i nie miała żadnych objawów chorobowych,
uzasadniających stosowanie leczenia. Podobnie zdrowe było dziecko i
również nie było podstaw do jego leczenia, a jednym ze
sposobów leczenia dziecka karmionego piersią w homeopatii
jest podanie leku matce. Lekarz zapewne chciał zastosować te leki jako
profilaktykę osteoporozy i potraktował je podobnie jak używa się
witaminę D3 w profilaktyce krzywicy. Ale tak nie można traktować
leków homeopatycznych. Wyjaśnia to zasada podobieństwa. Lek
podany choremu wyleczy go, czyli usunie objawy, podawany zaś zdrowemu
może jedynie wywołać próbę lekową, czyli pojawienie się
objawów typowych dla leku.

Jak powstaje indywidualna wrażliwość
chorego na lek homeopatyczny

W homeopatii indywidualna wrażliwość ma ścisły związek z:

a) pojęciem zdrowia i choroby,
b) sposobem działania leku homeopatycznego,
c) pojęciem siły życiowej.

Wyjaśnienia znajdujemy w poszczególnych paragrafach
Organonu Samuela Hahnemanna:

Pojęcie choroby

& 11 „Jeśli siła życiowa ulega
zakłóceniu powstają w organizmie przykre odczucia i pewne
nieprawidłowości funkcjonowania, co nazywamy chorobą.”
& 12 „Choroba spowodowana jest patologicznym
zakłóceniem siły życiowej.”
& 14 „Nie ma takiej uleczalnej choroby, albo zmian
chorobowych ukrytych we wnętrzu organizmu, które nie
ujawniłyby się obserwującemu je sumiennie lekarzowi dzięki subiektywnym
i obiektywnym objawom.”

Pojęcie zdrowia

& 12 „I odwrotnie: wygaszanie dzięki leczeniu
wszystkich objawów, to znaczy zanik całości dostrzegalnych
odchyleń od stanu zdrowia z konieczności nasuwa wniosek, że siła
życiowa odzyskała swoją integralność a więc cały organizm
powrócił do zdrowia.”

Działanie leku homeopatycznego

& 18 „Mamy prawo kategorycznie stwierdzić, że
całość objawów i okoliczności obserwowanych w każdym
indywidualnym przypadku stanowi jedyną i wyłączną wskazówkę,
naprowadzającą nas na właściwy lek, pomagającą w jego wyborze.”
& 25 „Lek wytwarzający w zdrowym organizmie ludzkim
największą liczbę objawów podobnych do objawów
choroby, którą chcemy zwalczyć – to jedyny środek mogący
rzeczywiście wyleczyć. (…) Wszystkie leki bez wyjątku zwalczają
choroby o objawach najściślej przypominających ich własne.”
& 26 „Jest to zgodne z naturalnym prawem homeopatii
zawsze stanowiącym podstawę prawidłowego leczenia (…) W żywym
organizmie mniejsza siła dynamiczna bywa ciągle wypierana przez
większą, która – choć odmienna w swej naturze – jednak
bardzo przypomina swoimi objawami poprzednią.”

Siła życiowa

To siła życiowa umożliwia zarówno powstanie
objawów chorobowych z powodu zaburzenia jej funkcjonowania,
jak i zdrowienie z powodu wrażliwości na zdynamizowaną, podobną w swych
objawach substancję.

Podsumowanie

Wrażliwość pacjenta na lek homeopatyczny jest
indywidualna.

Zmienności indywidualnej wrażliwości

a) choroby ostre,
b) urazy,
c) choroby przewlekłe,
d) obciążenia miazmatyczne (skazowe),
e) brak wrażliwości na lek homeopatyczny dobrze dobrany.

Choroby ostre

Genius epidemicus – kiedy czynnik
chorobotwórczy jest ten sam i na tyle silny, że niemal
wszystkie chore osoby wymagają tego samego leku, ewentualnie lekarz
wybiera między dwoma lekami.
Wtedy indywidualna wrażliwość jakby zanika, a górę bierze
epidemiczność występowania objawów chorobowych. Jednak
również wtedy da się zauważyć indywidualną wrażliwość
chorego, ponieważ u chorych występują różne objawy i w
różnym nasileniu, chociaż należące do obrazu jednego leku.
Dlatego lekarz homeopata chcąc ten lek zidentyfikować, musi wziąć pod
uwagę objawy występujące u różnych chorych łącznie.
Trzeba również dodać, że pomimo epidemii zawsze część
osób pozostanie zdrowa. Należy przez to rozumieć, że ich
siła życiowa nie ulega zakłóceniu pod wpływem tego czynnika
chorobotwórczego.

Causa occasionalis – choroby
ostre związane z zadziałaniem jakiegoś czynnika zadrażniającego, na
który dana osoba przejawia wrażliwość. Ponieważ ta osoba pod
wpływem owego czynnika rozwija chorobę, możemy mówić o
indywidualnej nadwrażliwości na zimny wiatr lub wilgoć lub określony
rodzaj stresu, itp.
Na przykład grypa typu Rhus toxicodendron, powstająca jako skutek
szybkiego wychłodzenia spoconego ciała właściwie jest możliwa u
każdego, jednak niektóre osoby są podatne na ten czynnik i
łatwo zachorują, a inne w takiej sytuacji pozostaną zdrowe.

Urazy

Interesujące jest pytanie, czy w takich sytuacjach, kiedy nie
można mówić o jakimś specyficznym czynniku
chorobotwórczym można również mówić o
indywidualnej wrażliwości?
Takim niespecyficznym czynnikiem są urazy i oparzenia.
Przebieg kliniczny jest niemal jednakowy u wszystkich. Ale tak się
dzieje, kiedy rany goją się dobrze, bez powikłań.
Natomiast w przypadku powikłań mamy już wiele możliwości odczynu
przyrannego np. ropienie, bliznowiec, posocznica, zapalenie naczyń
chłonnych, wykrzepianie w okolicy rany lub odległe, a nawet
uogólniony DIC, silne bóle neuralgiczne.
A więc do pewnego stopnia w zakresie reaktywności tkanek można
mówić o indywidualnej wrażliwości, taki nieprawidłowy odczyn
tkanek na zranienie z indywidualnymi objawami możemy nazwać chorobą i
znaleźć lek podobny.

Przykłady:

- gdy występuje piekący ból z poprawą w chłodzie
damy Apis;
- jeżeli fioletowy obrzęk damy Lachesis;
- w posocznicy damy Pyrogenium.

Dzięki tym lekom uzyskamy ustąpienie objawów a tym
samym prawidłowe zagojenie rany, a więc wyzdrowienie. Możemy więc i tu
mówić o indywidualnej wrażliwości chorego w kontekście
wrażliwości jego tkanek, nawet jeśli czynnik chorobotwórczy
jest tak niespecyficzny jak zranienie.

Choroby przewlekłe

W chorobach przewlekłych indywidualna wrażliwość chorego
wydaje się być nawet bardziej zauważalna. Na przykład pacjent latami
skarży się na podobne dolegliwości, zawsze choruje w tych samych
miesiącach roku, uczy się indywidualnych sposobów radzenia
sobie z chorobą, adekwatnie do tego, co mu pomaga.
W doborze leku homeopatycznego uwzględnia się całość objawów
chorego, zarówno aktualnych, jak i z całego jego życia.
Z chorobami przewlekłymi wiąże się pojęcie typu wrażliwego.

Obciążenia miazmatyczne (skazowe)

Sytuację komplikuje u niektórych
pacjentów fakt występowania obciążeń miazmatycznych,
które modyfikują chorobę przewlekłą, nakładają się na nią,
jak również zmieniają indywidualne wrażliwości.

Kiedy dobrze dobrany lek homeopatyczny nie
działa?

Pomimo trudu włożonego w znalezienie leku dla danego pacjenta
indywidualnie i przekonania, że lek jest właściwy, zdarza się czasami,
że lek nie działa i pacjent nie leczy się. Nasuwa się naturalne
pytanie, czy to możliwe, żeby pacjent był niewrażliwy na lek dobrze
dobrany? Nie, Hahnemann dowodzi, że prawa homeopatii są uniwersalne i
nie ma osób niewrażliwych na leki homeopatyczne. Jednak
równocześnie wskazuje na przyczyny takiego stanu rzeczy. Lek
może nie działać z innych powodów.

Zwłaszcza & 77:
„Możliwych do uniknięcia chorób wywołanych długotrwałym
narażaniem się na szkodliwe wpływy nie należy nazywać przewlekłymi. Są
to choroby wywołane przez: nałogowe przyjmowanie szkodliwych
napojów lub posiłków; tryb życia rujnujący
zdrowie; długotrwały brak środków koniecznych do życia;
niezdrowe miejsca, szczególnie obszary bagienne; przebywanie
tylko w piwnicach, wilgotnych miejscach pracy lub innych zamkniętych
pomieszczeniach; brak fizycznego ruchu lub świeżego powietrza;
przemęczenie fizyczne lub umysłowe; ciągłe napięcie emocjonalne. Takie
szkody w organizmie spowodowane przez samego człowieka mijają
samorzutnie wraz z poprawą warunków życia, jeżeli nie ma w
nim żadnej przewlekłej skazy i nie mogą być nazwane chorobami
przewlekłymi.”

Oczywiście Hahnemann miał na uwadze współczesne mu
szkodliwe metody leczenia, jak stosowanie rtęci i innych toksycznych
związków, upuszczanie krwi.
My pomyślimy raczej o chemioterapii, hormonoterapii, lekach
neurologicznych, radioterapii, leczeniu immunosupresyjnym po
przeszczepach. A ta lista nie jest pełna.

Dobór potencji spotęgowanego
leku uwzględniający indywidualną wrażliwość

Czy nie wystarczy znaleźć właściwy lek i uznając, że pacjent
jest na niego wrażliwy podać mu go? Czy istotnie powinniśmy jeszcze
martwić się o dobór potencji?
Czy indywidualna wrażliwość jest aż tak drobiazgowa, aby kłopotać się
czy pacjent otrzymał właściwą potencję spotęgowanego środka leczniczego?

I chociaż niejednokrotnie znalezienie właściwego leku
przychodzi nam z trudem, to sama zasada jest prosta. Należy znaleźć lek
będący podobnym do wszystkich objawów pacjenta.
Dobór potencji zaś nie jest tak klarowny, i w dużej mierze
subiektywny, zależny od umiejętności i doświadczenia lekarza.

W doborze potencji trzeba uwzględnić wiele
czynników:

wiek,
przebyte dotychczas choroby,
dominujący poziom objawów (fizyczny, emocjonalno-psychiczny),
nasilenie choroby,
jej długotrwałość,
obciążenia miazmatyczne,
aktualną kondycję siły życiowej,
dotychczasowe leczenie homeopatyczne,
preferencje dotyczące wybranego leku.

Aby sukces terapeutyczny był pełny, a pacjent był leczony jak
najdelikatniej musimy uwzględnić jego indywidualną wrażliwość także w
zakresie potencji leku.

& 281 ostrzega nas:
„Zdarzają się pacjenci niezwykle wrażliwi, tysiąc razy bardziej od
tych, których można uznać za najmniej wrażliwych.”

Przykład obrazujący indywidualną wrażliwość

Dziewczynka ośmioletnia, z którą zgłosiła się matka
za namową przyjaciół. Dziewczynka nigdy w swoim życiu nie
chorowała i matka nie potrzebowała jej leczyć.
Jednak zawsze miała jeden objaw, a mianowicie uporczywy kaszel, trwał
on od lat, i nigdy nie towarzyszyła mu gorączka, ani inne objawy.
Lekarze niezmiennie twierdzili, że nie ma żadnych zmian osłuchowych i
że jest zdrowa. Z wywiadu okazało się, że matka, będąc z nią w ciąży
mieszkała w nieogrzewanym baraku przez całą zimę – mimo to nie
zachorowała. Dziecko również urodziło się zdrowe.
Zaleciłam podać jedną dawkę Rumex crispus. I kiedy dziewczynka ją
zażyła przestała kaszleć. Od tej pory minęły trzy lata. W dalszym ciągu
nie choruje, i jak twierdzi matka jest okazem zdrowia.
Ten przykład pokazuje, 1) jak silne, a zwłaszcza, jak długotrwałe mogą
być skutki czynników chorobotwórczych – mogą
trwać całymi latami, a zdarza się, że trwają całe życie; 2) fakt, iż
człowiek nawet uznawany za zdrowego nie może się o własnych siłach
wyleczyć. Potrzebuje do tego spotęgowanego środka leczniczego.

& 33. i & 30. :
Lek homeopatyczny leczy, ponieważ jest silniejszy od choroby naturalnej
i ją wypiera.